Archiwa tagu: gród warowny

Historia zapisana w nazwach – Spacer słowiańskimi ścieżkami po Dolickiej Ziemi

Historia zapisana w nazwach. Spacer słowiańskimi ścieżkami po Dolickiej Ziemi

Autorzy: Janusz Gajowniczek,  Zygfryd Dzedzej

 

historia zapisana w nazwach
Historia zapisana w nazwach

ISBN 978-83-941607-0-8
Wydanie I

Konsultacja hist. i archeol.: Urszula Jałoszyńska
Tłumaczenie tekstów niemieckich: Zygfryd Dzedzej
Korekta polonistyczna i germanistyczna: Grażyna Kleszczonek
Skład komputerowy: Filip Gajowniczek
Projekt okładki: Janusz i Mariusz Gajowniczek
Zdjęcia i dokumenty: dr Wojciech Kuźmiński i Mariusz Gajowniczek

Druk i oprawa: PARES II s.c. Marek Stefański

Historia, którą czyta się jak powieść. Przeczytaj wstęp, a gdy cię zainteresuje, nie zaśniesz bez przeczytania następnego rozdziału.
Spróbuj znaleźć opisane elementy historii wokół siebie i w najbliższej okolicy. Spaceruj razem z nami słowiańskimi ścieżkami i wczuj się w klimat dawnych wieków…
Po wielu latach żmudnej pracy została przygotowana do druku książka monograficzna, traktująca o bardzo interesujących losach terenu należącego obecnie do Gminy Dolice. Jest to bogata w treści opowieść napisana inaczej, tj. w miarę prostym językiem, chociaż oparta na wielu źródłach naukowych.

  1. Traktuje o tym, od kiedy i kto zamieszkiwał te tereny w przeszłości, a także opis najciekawszych obiektów archeologicznych i architektonicznych (cmentarzyska z różnych okresów, grodziska prasłowiańskie, zamki, pałace, kościoły); jak to było ze Słowianami? Od kiedy zasiedlili te tereny, ich zwyczaje i wierzenia, przyjmowanie religii chrześcijańskiej, losy Kościoła katolickiego przed i po wprowadzeniu reformacji; aneksja Pomorza przez Mieszka I w okresie tworzenia państwa polskiego oraz stosunki z Polską w późniejszych okresach historycznych; od kiedy i w jaki sposób następowała kolonizacja tych terenów przez mieszkańców innych państw; przemiany demograficzne, własnościowe i polityczne w średniowieczu i w okresach późniejszych; dzieje regionu Pyrzyc i Stargardu na tle historii Pomorza Zach.; obecność Polaków na Pomorzu Zachodnim od XIX w. do 1945 r. (pracownicy sezonowi, jeńcy wojenni i robotnicy przymusowi).
  2. Miejscowości z tego terenu, które zaginęły w średniowieczu; podziały administracyjne i zmiany nazewnictwa miejscowego po drugiej wojnie światowej; szczegółowe informacje o historii obecnych miejscowościach z terenu Gminy Dolice i z pow. Choszczno, które po wojnie należały do tej gminy; miejscowości niezaludnione lub opuszczone po wojnie.
  3. Nazwy miejscowe i fizjograficzne występujące na terenie obecnej Gminy Dolice w różnych okresach (wyszukane na starych mapach i w innych materiałach źródłowych) oraz ich znaczenie.
    Cz. IV Stare i nowe legendy, opowiadania i baśnie dotyczące tego terenu. Materiały robocze już w okresie pisania cieszyły się dużym zainteresowaniem.

Książka jest bardzo ładnie wydana, format A4, twarda, szyta, kolorowa, lakierowana okładka; stron 419; przypisów 674.

Książkę można nabyć w:

  • Księgarni Pegaz ul. Wolności 17, Choszczno
  • S.C. DOMUS ul. Wiejska, Dolice, tzw Drewniak
  • kontaktując się z autorem:  janusz-gajowniczek@wp.pl

Moskorzyn – grodzisko słowiańskie

Malownicze pozostałości umocnień ziemnych dawnych grodów Słowiańskich, do dzisiaj są dobrze widoczne w terenie i na mapach. W Gminie Dolice stosunkowo najlepiej zachowało się leśne grodzisko typu pierścieniowego położone koło Moskorzyna, funkcjonujące w okresie od VIII do X w. n.e. Widoczne są pozostałości wysokich wałów ziemnych i głębokich fos, wokół kolistego pagórka. Zewnętrzne stoki wałów po stronie północno-zachodniej opadają stromo ku bagnom otaczającym gród. Południowo-wschodnia część pierwotnego wyniesienia morenowego, mieściła także podgrodzie. Od grodu odcięte było głęboką fosą i wałem ziemnym, który mimo kilkusetletniej erozji, jeszcze obecnie wznosi się na wysokość do ok. 7 m. Na terenie podgrodzia odkryto ślady otartej osady budowniczych tego grodu, która istniała już od VII w. n. e. i funkcjonowała także w okresie istnienia grodu. Ten niezwykle warowny gród obejmował obszar ok. 75 arów, a podgrodzie ok. 100 arów.
Wokół grodów rozrastały się osady wolnych rolników jako zalążki przyszłych wiosek i miast Pomorza Zachodniego. Z braku danych, trudno jest określić dokładny czas powstania poszczególnych miejscowości. Po raz pierwszy mówi się o ich istnieniu przy dokumentowaniu różnych faktów o charakterze polityczno – gospodarczym. Najczęściej były to nadania możnowładców czynione dla miast, biskupów, kościołów i zakonów. Między innymi na podstawie tych źródeł możemy domniemywać, że większość najstarszych, Słowiańskich miejscowości z terenu obecnej gminy Dolice istniała już w jakiejś formie na początku drugiego tysiąclecia n. e. (pomimo ich oficjalnego datowania na XII, XIII czy nawet XIV w.). Odliczając od tego osady i przysiółki z XVIII i XIX wieku (powstałe w wyniku kolejnych faz kolonizacyjnych i regulacji gruntów), współczesne osadnictwo gminy pokrywa się w większości z osadnictwem średniowiecznym. Dla przykładu miejscowości Kolin i Żalęcino po raz pierwszy wzmiankowane były wśród 12 wsi nadanych przed rokiem 1187 dla komturii joannitów w Copan (miejscowość położona była gdzieś pomiędzy Stargardem a Suchaniem, obecnie nie istnieje), przez księcia Bogusława II. Z nadaniami dla opactwa cystersów kołackich wiąże się historia wielu innych miejscowości, takich jak: historycznego (obecnie zaginiony) Trzebienia, Rzepina, Dobropola Pyrz. (1232 r.), Warszyna (1236 r.), Brzeziny (1255 r.), Lipki, Bralęcina, Sądowa i Ziemomyśla „A” (przed 1278 rokiem).